Τα σημάδια της παιδικής κακοποίησης δεν είναι πάντα προφανή. Ως γονείς, οφείλουμε να είμαστε σε εγρήγορση για τυχόν ανεξήγητες μελανιές ή τραυματισμούς, αλλά κυρίως να δίνουμε μεγάλη προσοχή σε απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά.
Για παράδειγμα, ένα παιδί που βιώνει κακοποίηση μπορεί ξαφνικά να αντιδρά έντονα όταν είναι ώρα να πάει στον παιδικό σταθμό ή να γίνει απότομα κλειστό και μυστικοπαθές. Η συναισθηματική κακοποίηση μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στο να αποφεύγουν την τρυφερότητα των γονιών – ή, αντίθετα, να γίνονται υπερβολικά προσκολλημένα.
Αν νιώθετε ότι κάτι δεν πάει καλά, εμπιστευτείτε το ένστικτό σας και ζητήστε βοήθεια αμέσως.
Πώς μπορώ να καταλάβω αν το παιδί μου κακοποιείται;
Όταν το παιδί σας περνάει χρόνο μακριά σας –είτε με κάποιο φροντιστή, είτε με έναν «έμπιστο» φίλο ή συγγενή, είτε στο σχολείο– είναι φυσικό να ανησυχείτε για την ασφάλειά του.
Πολλοί γονείς άθελά τους παραβλέπουν τα σημάδια, γιατί είναι επώδυνο να αντιμετωπίσουν μια τέτοια πραγματικότητα, ειδικά αν ο θύτης είναι μέλος της οικογένειας. Οι γονείς γνωρίζουν τα παιδιά τους καλύτερα από τον καθένα. Πρέπει να ενώνουν τα κομμάτια του παζλ και να ακολουθούν το ένστικτό τους.
Τι να προσέχετε:
Αν το παιδί μιλάει, ρωτήστε το τακτικά: «Συνέβη κάτι σήμερα που δεν σου άρεσε;» ή «Φοβήθηκες καθόλου στο σχολείο;» Τα περισσότερα παιδιά λένε την αλήθεια, αλλά συχνά διστάζουν γιατί νιώθουν ενοχές ή δεν θέλουν να «μπλέξουν» κάποιον. Στα βρέφη ή στα παιδιά που δεν επικοινωνούν ακόμα καλά, η παρατήρηση είναι το μόνο μας εργαλείο.
1. Σωματική Κακοποίηση
Αλλαγή συμπεριφοράς: Έντονο κλάμα ή αντίσταση πριν την επαφή με συγκεκριμένο φροντιστή.
Τραυματισμοί: Ανεξήγητες μελανιές, καψίματα, εκδορές ή κατάγματα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν ένα μωρό που δεν περπατάει ακόμα εμφανίσει μελανιές ή κατάγματα.
Σύνδρομο Ανακινούμενου Βρέφους: Συμβαίνει από βίαιο κούνημα. Το μωρό μπορεί να φαίνεται ληθαργικό, άκαμπτο, να κάνει εμετό ή να μην έχει όρεξη.
2. Συναισθηματική Κακοποίηση
Ακραίες αλλαγές: Ένα εξωστρεφές παιδί γίνεται παθητικό, ή ένα ήσυχο παιδί γίνεται επιθετικό.
Παλινδρόμηση: Το παιδί συμπεριφέρεται σαν να είναι μικρότερο (π.χ. αρχίζει ξανά να κουνιέται ρυθμικά ή να χτυπάει το κεφάλι του).
Σωματικά ενοχλήματα: Παραπονιέται για πονοκεφάλους ή πονόκοιλους χωρίς ιατρική αιτία.
3. Σεξουαλική Κακοποίηση
Πόνος, φαγούρα ή μώλωπες στη γεννητική περιοχή.
Δυσκολία στο περπάτημα ή στο κάθισμα.
Σεξουαλική περιέργεια ή γνώσεις που δεν συνάδουν με την ηλικία του.
Πολλά παιδιά δεν παρουσιάζουν σωματικά σημάδια, γι’ αυτό η αλλαγή στη συμπεριφορά παραμένει το κύριο καμπανάκι.
Μην διστάσετε να δράσετε αν ο άνθρωπος που προσέχει το παιδί:
Δίνει αντιφατικές εξηγήσεις για τραυματισμούς.
Περιγράφει το παιδί με πολύ αρνητικό τρόπο ή το υποτιμά συνεχώς.
Φαίνεται αδιάφορος, απαθής ή κάνει χρήση ουσιών.
Είναι υπερβολικά σκληρός στην πειθαρχία.
Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε κακοποίηση:
Απομακρύνετε το παιδί: Κρατήστε το μακριά από τον ύποπτο θύτη αμέσως.
Ζητήστε βοήθεια: Μιλήστε στον παιδίατρο. Οι γιατροί και οι κοινωνικοί λειτουργοί είναι υποχρεωμένοι από τον νόμο να αναφέρουν υποψίες κακοποίησης.
Επικοινωνήστε με τις αρχές: Καλέστε την Αστυνομία ή γραμμές υποστήριξης όπως το «Χαμόγελο του Παιδιού» (1056).
Παράγοντες κινδύνου
Η κακοποίηση κατά κύριο λόγο συμβαίνει σε οικογένειες όπου υπάρχει σημαντική έλλειψη υποστήριξης. Συχνά, σε αυτές τις οικογένειες οι γονείς νιώθουν εξουθενωμένοι, αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα ή προβλήματα υγείας. Αν νιώθετε ότι εσείς χάνετε τον έλεγχο ή ότι κάποιος στο σπίτι είναι επικίνδυνος, μην περιμένετε. Ζητήστε στήριξη για να κάνετε το σπίτι σας ξανά έναν ασφαλή χώρο.
Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας. Η ασφάλεια του παιδιού σας είναι η σημαντικότερη πάνω από όλα.
